Not Ön Gösterimi
OSMANLI’DA DEMOKRATİKLEŞME
- III. Selim hükümdarın halkın refah ve mutluluğunu sağlamaya yönelik görevi olduğuna kendisinin de halkın hizmetkarı olduğuna inanan bir padişahtı. Ülke yönetiminin her kesiminin ıslahata ihtiyacı olduğunu görmüş, bu konuda yapılması gerekenler için tavsiye ve teklifte bulunmak için danışma meclisi niteliğinde MECLİS-İ MEŞVERET (MEŞVERET MECLİSİ) kurmuştur.
- Meclis-i Meşveret bir parlementonun başlangıç şeklidir denilebilir. Ancak bütün bu çabalar boşa gitti, ülkede bu yenilikleri kaldıracak zihniyet olmadığından, bu uğurda hayatını kaybetti.( Kabakçı Mustafa İsyanı )
SENED-İ İTTİFAK - 1808 II.MAHMUT (Fransız İHTİLALİ İLE İLGİLİ DEĞİL)
Bu belge bir tarafta padişahın diğer tarafta ayanların ve beylerin karşılıklı taahhüdünü içerir.
YENİLİKLER
1.Yeniçeri ocağı kaldırıldı –Vaka-i Hayriye
Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye
2.Yönetimde düzeni sağlamak için asi valilerin başı ezildi. Mehmet Ali Paşa hariç
- Devlet organlarında düzenlemeler yapıldı
- MALİYE NEZARETİ
- HARİCİYE NEZARETİ
- DAHİLİYE NEZARETİ
- TİCARET NEZARETİ
- Posta teşkilatı
5.Vergilerin ıslahı için çalışıldı
6.İlk nüfus sayımı
7.Avrupa’ya öğrenci gönderildi.
8.İlk resmi gazete Takvim-i Vekayi
- Harbiye ve tıbbiye açıldı
TANZİMAT ÖNCESİ
II.Mahmut daha önceki tecrübeleri bildiği için gerici zihniyetle mücadele edebilecek köklü bir program uygulayamadı. Tanzimat Fermanı Kasım 1839’da, Osmanlı Devleti için hayati sonuçları olabilecek askeri ve diplomatik bir buhranın çalkantıları arasında ilan edildi. II. Mahmut ölüp
Abdülmecit tahta geçtiğinde Mısır’ın Osmanlı valisi Mehmet Ali Pafla’nın orduları Suriye ve Adana vilayetlerini işgal etmişti ve Osmanlı ordusunu Nizip’te ağır bir yenilgiye uğratmış durumdaydı. Bu sırada ilan edilen ferman, kişi özgürlüklerine yaptığı vurgu ve imparatorluğun Müslüman olmayan unsurlarına tanıdığı haklarla Avrupa devletlerinden destek görmüş ve neticede Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmasını istemeyen büyük güçlerin (özellikle de Birleşik Krallık’ın) baskısıyla Mehmet Ali Pafla Mısır’a gerilemek zorunda kalmıştı.
Gülhane Hattı Hümayunu’nda reformların amacı üç ana başlıkta toplanır: 1. Vergi sisteminin düzenlenmesi; 2. Askerlik hizmetinin zorunlu hale getirilmesi; 3. Tüm Osmanlı tebasının can, mal ve namusunun kanunlar tarafından güvence altına alınması. ilk iki madde II. Mahmut döneminin temel merkeziyetçi hedefleri ile doğrudan bağlantılıydı. Ancak modern bir devletin işleyişi için elzem olsalar da bu iki konuda Tanzimat dönemi boyunca ciddi bir ilerleme kaydedilememiştir. Uygulama zorlukları ve malî problemler yüzünden vergi reformları çoğunlukla etkisiz ve kısmî kalacaktı.
Devamı için PDF'i indiriniz.